De Reizeger  (dialect van Genemuiden)

Vrogger iette ’n verteegnwoordeger reizeger, dat ad ’n mooie bi’jklaank, reizeger. Mien vaejer reisde, saemn met Ome Jan, in de Citroën DS, noar Duuslaand beveurbeeld. Mattn verkoopn. Wi’j em nog ’n foto dat mien vaer op Skipol Oost stet met ’n oorkonde van de KLM dat ie de evenaar over ewest was, noar Tanzania. Zo’n mooie Constellation woar ie toen in vleug stet ier op Lelystad bi’j ’t Aviodrome, de Grand Dame van de luchtvaart.

De titel reizeger röp beeldn op van ’n ienzame man, met ’n leern soort valies en ’n gleuf’oed, die as  ’n marskramer verder trekt, noar ’n onbestemde orizon, ’n doel wat i’j allient kent. Laeter wörde de reizeger verteengwoordeger enuumt. Dat bin ek ook nog ewest. Now et dat accountmanager, letterlek vertaeld, rekeningbeheerder. Wat ’n kwats, zo’n titel.                                                                                                                  
Ek kwame as verteengwoordeger van mien bruur zien zaeke netuurlek ook aandere verteengwoordegers teegn. Vaeke van aandere Gaellemuneger bedrievn, van de Lange, Cotap, Lange Gait, de aandere Boozn, Timzo en Gelasta. Sommege kende ek, umdat et Gaellemunegers waarn en aandern weer niet, umdat ze niet uut  Gaellemuun kwaamn.   Soms dan leerd-ie zo’n non Gaellemuneger kenn’ umdat ie op Interdecor rondleup ofzo. Zie addn ook allemoale eur eign

gedragscode. De Cotap keek as ie oe bi’j de winkeldeure teengkwam dwers deur oe en. Die van de Timzo, dat was ’n klein maennechien met ’n gladde babbel, die verzeup in die grote 300D, die grote sterre was ’t neudege verlengstuk van ’n maennechien die wet dat ie klein is. Dat zie’j wel meer bi’j kleine maennechies. Bi’j Martinair vliegn de kleinste maennechies allemoale op de Jumbo, grotere mesiene is d’r oaste  niet. Ie wietn ’t ook gelieke dat d’r zo’n ummeltien ezeetn ef, want dan stet de stoel teeng ’t desbörd. Dan was doar Doeke Blauw, van d’aandere Boozn, die leup altied over van de charme, maer zien lach bereikte nooit de oogn, die addn de waerremte van poolies. De jonges van  Lange Gait, die keekn aaj ze bi’j ’n winkelier die klaante was van eur teegnkwaamn, net as ’n bulldog, dreignd en loedereg, asof ze met ’n veurpoot umme ’n groot bot enlaagn. Koomt niet an mien bot! Asof de winkelier pesoonlek bezit was.  En toen addn ze allemoale ’n alcantara jaessien an, dat was moede.   
Verder was d’r van de Gaellemunegers ’n nauwelijks vereuln minachting,  want ek rede maer in ’n Volkswaegn Jetta. Zoas bi’j de Papoea’s de keerl de moate wörd eneum’ deur zien peniskoker, zo get dat in Gaellemuun met d’owto. As ie gien waegn addn met ’n grote sterre op de moterkappe, of zo’n iene van de Beierse Motoren Werkplaese, now meneer, dan waar ie simpelweg ’n minkukel. Verder was de gedragscode die op zundag in de kerreke uutedraegn wörde ook allient maer geldeg veur de meinsn die de code in de kerreke tot zich eneumn addn. Buutn de kerreke en niet op zundag, en niet in kennis van de code? Waert oe, want dan was et ethos dat alles geoorloofd was.

De klandizie      
Dat was ook ‘n allegaertien woarvan de miestn beter waarn in centnpoesn dan verkoopn,oaste zonder uutzundering  vrekkn, wanbetaelers, en krudeniers, de enkele goeie niet te noa espreukn.  Ek adde ’t rayon Groningn, Frieslaand en Drente. Niet taa’j zaegn;  ier bulleke wi’j van ’t geld. Ier is ’t keuperdroad uut evunn’, twie keerls die vöchtn um ’n cent.  Ek leupe ’n keer bi’j zo’n vent in Twiede Exlooërmond binn’, met zo’n grote alle, vol met broen ieknolt uut Oisterwiek. D’r was nooit ’n ond te bekenn’ in die winkel. In de winter ad ie de bloemn op de raemn. De eigenaar die kwa uuterlek  erns tussn Ellert, Brammert en ’n chimpansee zat, lag op de grond ’n stuk zeil van ’n rolle of te sniedn. ’t Was ’n machtege stroeve, grammietege keerl. I’j ad ’t zwiet op de kop, en zien dekke boek zat  ‘m in de weg tewiel ie an ’t snienn was. Et reuk d’r altied noar gekookte eerappels en andivie met sudderlaeppies. I’j gromde dat ie neks neudeg ad, en dan doe’j as

volleerde Jehovagetuuge net asof ie ‘m niet ‘eurd em en douwn gewoon deur.  Dus ek leut em de nijste , miest gelekte en sexy primeurs zien die d’r op mattngebied eur intree addn edoan. As ie ’t zo overtuugnd konn’ brengn dat  iemand die niet keek maer wel luusterde zol deinkn dat ie lingerie verkochtn dan zat ie op de goeie golflengte. Ier, tussn de veenkloetn, sleu mien preutien dood as bier in ’n vet glas.                                     I’j grauwde: ’Zie ebt ier gen oine cent, khest baiter kroantephapier op groont laegn, en doar ebt ze nog gien geld vur.’                                                                                                                                            Hmmmm, ek deinke da’k maer weer ies goa.  Et veurdiel van zo’n gat was wel dat ie d’r niet konn’ verdwaeln. ‘Doe gest gewoon liek uut deur’ , ja want aaj ofsleunn zat ie in ’t eerappelvelt of in ’t  knoal.   Dus dan maer noar Wind in Musselknoal. Wind deu zien naeme eer an, want as ie ‘m eurdn proatn dan was ’t net of d’r wiendkracht neegn deur ’n pupe enging, zo ’n oge en iese stemme ad ie. Maer ’t was ’n goeie keerl, betaelde op tied. ‘Doe gest vloign, m’jong’? Dat zee ie toen ek vertelde dat ek ’n aander beroep ging uutoefnn. ‘Goud, must uutkiekn das’t nait uut de lucht loazert’.                                                                                         Dan maer noar Veendam, noar Meertens. Wat ’n verskrekkeleke närrege zoerproeme was dat. Dekke Mers onder de reet, maer betaeln, o maer. Ek wiete ien dink wel, ‘n verteegnwoordeger kreg vuus te weineg betaeld, die muut gevoarngeld em, of dispensatie veur geleedn geesteleke skae, precies veur dit slag vollek. En de weerld van de tapijt löp d’r vol mee. In Delfziel aaj’ook zo’n raere sjappe, Thapiet’ol de Mooln. I’j ad ’n skoonzeune in de zaeke, aaj die an d’iene kaante in ’t oor keekn zaag ie  an d’aandere kaante lecht skienn. As ie twie ersncelln ad was ’t vuule. Nooit vuule verkocht,  in Delfziel addn ze

werskienlek ok kroantephapier op de vloere net as in de Veenkoloniën. An d’aandere kaante van ’t rayon, in ’t Friese Arlingn aaj Arrie de tapijtbeer. ’n Bere was ’t ook, strompelde van ’t iene bankroet noar ’t aandere faillisement, en zag d’r uut asof ie de jenever deur de neuze drunk, zo’n blouwpoarse kokkert ad ie veur an ’t eufd angn.   Now, zo kan ek nog wel eempies deurgoan, ek kan oe wel vertelln, ek mis et gien moment. ’n Weerld vol  feguurn , die net zo oekeg  waarn as dat genoadeloze grouwe laandskap woar ze in woondn. Pal buutn de winkeldeure zaag ie de eerappelakkers met eur rechte voorn zoverre strekkn dat ie konn zweern dat ze met de kromming van de aardbol meeleupn, oaks d’r op ‘t ‘knoal’ of de weg, alles oekeg, oaks, vierkaant, tot ’t vollek en de winkeliers an toe. Bärs, nurreks, en amper toegankelek, ‘k eb stekelvaerkns ezien met ’n ogere aaibaareidsfactor.
Maer et feit dat d’r nog steeds meinsn bin uut Gaellemuun die ’s mörns in de owto kroepn en dit vollek goan bezuukn is ’n miraekel. Woarumme kwelt ’n meinse zichzellef zo? Vien ie die kastijding lekker ofzo? Ek neme mien pettien of, echt woar. Gelukkeg ebb-ie overal meinsn veur. Ek eb ze ook mee emaekt die gingn op eur viefnszestegste nog fluitnd noar de slachtbaanke, die vondn ’t idee dat ze ooit mossn stoppn onverdraegelek. Of zolln ze zo’n naerreg wuuf tuus em zittn dat ze de altied weer repeteernde skoffering van ‘n winkelier  met plezier ondergoan? Ek snappe d’r neks van, maer ek eb wel respekt veur die meinsn, vuule respekt. Want zie brengn Gaellemuun an de man.